Kalkulator masy molowej

Wzór chemiczny

Wielkość liter ma znaczenie: Co to kobalt, a CO to tlenek węgla. Hydraty zapisuj z kropką (CuSO4·5H2O), a ładunek po znaku ^ (SO4^2-).

Przykłady:H₂ONaClH₂SO₄Ca(OH)₂CuSO₄·5H₂OC₆H₁₂O₆

Masy atomowe

IUPAC 2024tablice CKE (matura)

Masa molowa H₂SO₄

98,07 g/mol

Pierwiastek	Atomy	Masa atomowa (u)	Razem (g/mol)	% masowy
H wodór	2	1,0080	2,0160	2,06
S siarka	1	32,06	32,06	32,69
O tlen	4	15,999	63,996	65,25

Obliczenie

M = 2 · 1,0080 + 32,06 + 4 · 15,999 = 98,0720 ≈ 98,07 g/mol

Wynik ma tyle miejsc po przecinku, ile najmniej dokładna masa atomowa, i najwyżej dwa.

Masa, liczba moli i liczba cząstek

Znammasę m (g)liczbę moli n (mol)liczbę cząstek NWartość

M = 98,07 g/mol. Wyniki z dokładnością do 4 cyfr znaczących. Stała Avogadra: 6,022 140 76 · 10²³ mol⁻¹ (wartość dokładna).

Jak liczy się masę molową?

Masa molowa $M$ to masa jednego mola substancji, w g/mol. Żeby ją policzyć, odczytujesz z układu okresowego masy atomowe pierwiastków, mnożysz każdą przez liczbę atomów we wzorze i dodajesz wyniki. Na przykład dla kwasu siarkowego(VI), $\mathrm{H_2SO_4}$, z mas atomowych w tablicach CKE:

Liczba za nawiasem mnoży wszystko w nawiasie: w $\mathrm{Ca(OH)_2}$ są dwa atomy tlenu i dwa atomy wodoru. W hydratach, takich jak $\mathrm{CuSO_4 \cdot 5H_2O}$, do masy wlicza się też wodę krystalizacyjną.

Skład procentowy

Udział pierwiastka w masie związku to jego część masy molowej. Dla siarki w $\mathrm{H_2SO_4}$:

Kalkulator liczy udziały z dokładnej sumy i zaokrągla je do 0,01%, dlatego po zsumowaniu mogą dać 99,99% albo 100,01%.

Masa, liczba moli i liczba cząstek

Liczbę moli $n$ liczysz z masy próbki $m$, a liczbę cząstek $N$ z liczby moli i stałej Avogadra $N_A$:

Stała Avogadra ma wartość dokładną: $N_A = 6{,}022\,140\,76 \cdot 10^{23} \ \mathrm{mol^{-1}}$. Na przykład 9,808 g kwasu siarkowego(VI) to $n = 9{,}808 : 98{,}08 = 0{,}1000$ mola, czyli $N \approx 6{,}022 \cdot 10^{22}$ cząsteczek.

Dlaczego wynik może się różnić w ostatniej cyfrze?

Tablice podają masy atomowe z różną dokładnością. Kalkulator ma dwa zestawy:

• IUPAC 2024: wartości Komisji IUPAC ds. mas atomowych (CIAAW), np. H 1,0080, O 15,999, S 32,06,
• tablice CKE: masy z układu okresowego, który CKE przygotowała na maturę, np. H 1,008, O 16,00, S 32,06.

Dla $\mathrm{H_2SO_4}$ pierwszy zestaw daje 98,07 g/mol, a drugi 98,08 g/mol. Licz tymi masami, których używa Twój podręcznik albo arkusz egzaminacyjny. Wynik ma tyle miejsc po przecinku, ile najmniej dokładna masa atomowa we wzorze, i najwyżej dwa. Ołów ma w obu zestawach masę 207,2, więc masę molową $\mathrm{PbO}$ kalkulator poda z dokładnością do 0,1: 223,2 g/mol.

Czego kalkulator nie policzy?

• Pierwiastków bez standardowej masy atomowej, takich jak technet (Tc) czy pluton (Pu). Nie mają one charakterystycznego składu izotopowego na Ziemi, a tablice podają dla nich w nawiasie kwadratowym masę najtrwalszego izotopu.
• Wzorów z małej litery. Wielkość liter zmienia znaczenie: Co to kobalt, a CO to tlenek węgla(II). Dlatego „co” kalkulator odrzuci i poprosi o poprawny zapis, zamiast zgadywać.
• Ładunku zapisanego bez daszka tuż po cyfrze, np. SO42-. Nie wiadomo, czy to $\mathrm{SO_4^{2-}}$, czy coś innego - zapisz SO4^2-. Ładunek po literze, jak w OH-, kalkulator rozumie. Samego ładunku nie wlicza: masa molowa elektronu to tylko około 0,000 55 g/mol.